Ramazan’da Enflasyon Krizi: Sofradan Başlayan Sosyal Kırılma

“Enflasyon, önce pazarda hissedilir; sonra sofrada görünür.”

Ramazan ayı, paylaşmanın ve toplumsal dayanışmanın en güçlü olduğu dönemdir. Ancak son yıllarda özellikle gıda enflasyonundaki artış, bu ayın ruhunu doğrudan etkileyen bir ekonomik baskı alanı oluşturuyor. Türkiye’de gıda fiyatları, genel enflasyon oranının üzerinde seyretmektedir. Bu durum sabit gelirli ve asgari ücretli haneler için Ramazan’ı manevî bir ay olmaktan çıkarıp, bütçe planlaması krizine dönüştürüyor.

1. Gıda Enflasyonu ve İftar Sofraları
Ramazan döneminde tüketimi artan temel ürünler — hurma, pide, bakliyat, et, süt ürünleri — fiyat dalgalanmalarından en hızlı etkilenen kalemlerdir. Enflasyonun bu ürünler üzerindeki etkisi, yalnızca fiyat artışı değildir; gramaj küçülmesi ve kalite düşüşü de gözlemlenmektedir.

Sonuç olarak:

Menü sadeleşiyor.
Protein tüketimi azalıyor.
Sofra çeşitliliği daralıyor.

Bu tablo özellikle çocuklu ailelerde beslenme kalitesini doğrudan etkiliyor.

2. Manevî Ayın Ekonomik Gerilimi
Ramazan kültürel olarak “bereket” ile özdeşleşir. Ancak ekonomik gerçeklik ile kültürel beklenti arasındaki makas açıldığında psikolojik bir gerilim oluşur.

Bir iftar sofrasında yalnızca zeytin, hurma, su ve pide bulunması artık sembolik bir sadelik değil; zorunlu bir tercihtir.

“Yoksulluk görünmezdir; ama eksik tabak çok görünür.”

3. Sosyal Dayanışma ve Azalan Paylaşım
Enflasyon, yalnızca bireysel bütçeyi değil; toplumsal dayanışma kültürünü de etkiler. Komşuya çıkarılan tabak sayısı azalır. İftar davetleri seyrekleşir. Toplu sofralar küçülür.

Bu, ekonomik krizin sosyal sermaye üzerindeki etkisidir.

4. Yapısal Sorun ve Politika İhtiyacı
Gıda enflasyonunun kontrol altına alınması yalnızca piyasa düzenlemesiyle değil; üretim planlaması, tarım politikaları ve tedarik zinciri yönetimiyle mümkündür. Özellikle bölgesel üretim destekleri ve kooperatif modelleri, fiyat istikrarı açısından kritik rol oynayabilir.

Yerelde üretim, yerelde işleme ve doğrudan satış modeli; aracı maliyetlerini düşürerek sofraya daha ulaşılabilir ürün getirebilir.

“Enflasyona karşı en güçlü panzehir, üretimdir.”

Sonuç
Ramazan’daki enflasyon krizi, ekonomik bir gösterge olmanın ötesinde; sosyal adalet, beslenme hakkı ve kültürel sürdürülebilirlik meselesidir.

Sofra küçülüyorsa, mesele büyüktür.